Ik sta op een binnenplaats van een gebouwencomplex (*) Ook al is het ochtend, ik blijf in de schaduw, want de Indonesische zon staat nu al ten volle te stralen. En omdat Indonesië op de evenaar ligt is de sterkte van de zon ook enorm voelbaar; onderschat deze nooit. En toch ben ik – als een typische toerist – best koppig; waarom een taxi naar deze locatie nemen? het is slechts negen minuten lopen. Vanuit mijn hotel sla ik rechtsaf, volg de Jalan Pemuda (straat van de jeugd) steek deze aan het einde over en loop zo het terrein van Lawang Sewu in Samarang op.
Geschiedenis van Lawang Sewu
De witte muren schitteren in de zon; en de grootte van het gebouw dwingt respect af bij haar bezoekers. Lawang Sewu, wat letterlijk ‘gebouw met duizend deuren’ betekent, neemt in ieder geval een markante plaats in, binnen de geschiedenis van Semarang. Het was tijdens de koloniale periode het hoofdkantoor van de Nederlands-Indische Spoorwegmaatschappij. Uiteraard verandert er veel wanneer de tweede wereldoorlog begint. Japan gebruikt het gebouw voor verschillende doeleinden. Een van de kelders werd gebruikt als gevangenis en meerdere mensen werden geëxecuteerd. Ook tijdens de onafhankelijkheidsstrijd vallen er slachtoffers op het terrein.
Wanneer Indonesië onafhankelijk is geworden wordt het complex onder andere gebruikt door het Indonesische leger en ook Kereta API, de Indonesische spoorwegmaatschappij. Sinds 2011 is het gebouw geopend als museum. En door de jaren heen worden meer ruimtes open gesteld voor bezoekers.
Geestverschijningen
De Indonesiërs zijn een volk wat prima leeft met geestverschijningen en legendes. Ja, ze zijn ook rationeel denkend, maar er is meer dan genoeg ruimte voor spirituele zaken binnen hun dagelijks leven. Een geest meer of minder in je huis of kantoor is helemaal niet vreemd.
Zoals eerder beschreven vonden in Lawang Sewu martelingen en gevechten plaats. Het zal dan ook niemand verbazen dat er meerdere verschijningen zijn waargenomen in het gebouw. Vaak refererend naar de tweede wereldoorlog.
Zo is er onder andere de kuntilanak; een wraakzuchtige geest; en in het geval van Lawang Sewu betreft het een dame die tijdens haar zwangerschap stierf. Mocht je naar haar willen zoeken, dan schijnt de grote boom op het middenplein een kansrijke plaats te zijn. Tref je haar daar niet aan, ga dan zoeken in de donkere hoeken van het complex. (Typisch)
Misschien is ze een overblijfsel van de koloniale periode; maar een andere geest betreft een Nederlandse vrouw. Het verhaal gaat (vaak) dat ze zelfmoord pleegde en dat ze nu door de gangen van het gebouw dwaalt.
Een andere plaats waar je bij uitstek geesten kan tegenkomen: de kelders van het gebouw. Een aantal waren bestemd om het gebouw te koelen; sommigen zijn volgens de verhalen gebruikt als gevangenis en als plaats om mensen te martelen. Nu en dan worden er geluiden gehoord en schimmen waargenomen.
Ja, de Indonesiërs kijken niet op een geest meer of minder. Sterker nog, er is een film op het terrein opgenomen over dit onderwerp. Het type horrorfilm waar ik zelf niet zo graag naar hoef te kijken, wetende dat ik na afloop schrik van elk geluidje in mijn huis. En toch ben ik benieuwd genoeg om een kijkje te nemen. Ten eerste vanwege het historische aspect, maar ik ben ook wel benieuwd of ik iets of iemand voel rondwaaien.
429 – 928?
Online bestaan er verschillende opvattingen over het aantal deuren en ramen van het gebouw. Qua deuren zit men te denken aan 429 a 928… zelfs als 429 waar is, is het nog steeds een hoog getal. Qua ramen claimt men dat het om 1000 ramen gaat. Dit geloof ik zeker, wanneer ik het complex bezoek.
Begrijpen doe ik zeker; wanneer ik door het gebouw dwaal ben ik onder de indruk van het ontwerp en de grootte. Deur na deur volgt; het doet me denken aan de oude schoolgebouwen in Nederland. Waar je zo makkelijk van leslokaal naar leslokaal loopt. En soms wordt het monotone patroon doorbroken door een trappenhuis of kantoorruimte.
Het gebouw is immens en het is daarom lastig om voor elke ruimte meubilair te vinden wat historisch correct is. Hierdoor tref je vaker lege ruimtes aan; je kan je bijna voorstellen dat het soms echoot in de kamers. En ja, dan is een vreemd geluid zomaar het bewijs van geesten en mysterieuze verschijningen.
Gelukkig bieden verschillende kamers uitleg en worden er beelden getoond uit de tijd van de Nederlands-Indische Spoorwegmaatschappij. Zo leert de bezoeker een en ander over dit gedeelte van de geschiedenis in Lawang Sewu, Semarang.
Een imposant trappenhuis
Tijdens de route door het gebouw zie ik een kelder, waar een ketting voor hangt. Het moge duidelijk zijn, hier heb je geen toegang toe. Dikke prima wat mij betreft, want ik vermoed dat dit een van de kelders is met koelingswater. Water of niet, ik hoef niet zo nodig een van de ruimtes in te gaan waar het zou spoken. Ik staar even naar het water, dat er roerloos bij ligt. Geen rimpelingen, noch gekke verschijningen die naast mijn eigen spiegelbeeld opdoemen.
Een plek die wel indruk maakt is het imposante trappenhuis. De hoge ramen geven het trappenhuis een statige uitstraling. Ik moet erg denken aan de trappen in ‘American Horror Story’. De trappen in deze serie brengen dramatiek en zeker ook geesten met zich mee. Geesten of niet, ik kan me voorstellen dat hier vooral de belangrijke gasten kwamen voor vergaderingen of ontvangsten door de hoogste bestuurders. En zo’n trap is perfect om indruk te maken op de gasten.
De stille zolder in Lawang Sewu, Semarang
Zoek je het niet laag bij de grond op, dan maar de lucht in, is mijn denkwijze. Tijdens dit bezoek kan ik namelijk nog de kelder betreden. (Het kan inmiddels veranderd zijn.) Het is een enorme zolder, zonder tussenmuren. Met de stevige ondergrond leent de zolder zich voor grote evenementen; in mijn verbeelding speel ik hier een potje voetbal. Al lijkt me dit geen pretje, op deze hoogte en de tropische warmte.
Ook ben ik nog zo ondeugend genoeg om in gedachten af te vragen waar de geesten of spirits zich nu ophouden. “Spirit, als je er bent, laat het maar weten” denk ik terwijl ik rondkijk.
In menig sensationeel tv programma verschuiven gelijk items op koffietafels, hoor je opeens gestommel op zolder of gaan gordijnen wapperen. Hier, in het gebouw met duizend deuren gebeurt er helemaal niets. Ik loop een extra rondje, want stel dat ik een spirit over het hoofd heb gezien; zou toch jammer zijn.
De expositie over het gebouw, haar geschiedenis en werknemers was interessant, maar Lawang Sewu laat zich niet gek maken. Of wellicht hebben de spirits een vrije dag opgenomen. Maar ongeacht het aantal ramen en deuren, Lawang Sewu blijft imposant.
Of je nu komt voor de koloniale architectuur, de geschiedenis of toch stiekem voor de geesten: Lawang Sewu is een van die plekken die je in Semarang eigenlijk niet kunt overslaan.
Tips:
Ideeën voor de omgeving? lees over het treinvervoer van en naar Yogyakarta: https://travelisinthedetails.com/argo-semeru-yogyakarta-surabaya-compartment-suite/
De Instagram account van Lawang Sewu: https://www.instagram.com/wisata.lawangsewu/
De NL’e Wikipedia pagina over Lawang Sewu: https://nl.wikipedia.org/wiki/Administratiegebouw_Nederlands-Indische_Spoorweg_Maatschappij_(Semarang)
(* Dit bezoek vond plaats in 2022. Vandaar de foto met mondkapje. Het kan uiteraard zijn dat een en ander is veranderd sinds mijn bezoek. Kijk daarom altijd goed de meest recente informatie na.)
