Ik loop door Wenen; een stad die ik redelijk ken, met dank aan eerdere bezoeken. Ik vind het daarom heerlijk om door de stad te slenteren, de prachtige architectuur te bestuderen en ook om mensen te kijken. Hoe reageren ze, wanneer ze een highlight zien? (veelal: selfie) welke historische personages spreken hen aan? (meestal Wolfgang en Sisi) maar zien ze die kleine plaquette met het interessante historische feit? (absoluut niet.) Wat is bij voorbeeld de betekenis van de pestzuil? pest-wat? precies.
Er aan voorbij lopen
Even voor de duidelijkheid: er is nog zoveel te leren over Wenen, dus ook ik ben iemand die nog letterlijk aan veel wetenswaardigheden voorbijloopt. De Oostenrijkse hoofdstad heeft zoveel te bieden… een wandeling met alle wetenswaardige feitjes zal waarschijnlijk jaren duren.
Een mooi voorbeeld van zo’n site is voor mij de pestzuil. Deze is zeker wel bekend, maar waarom eigenlijk? Vele toeristen zullen er voorbij lopen, bij voorbeeld op weg naar de Stefansdom. Eerlijk is eerlijk, dit grootse en imposante godshuis valt niet makkelijk te negeren. Maar neem een paar seconden meer de tijd en je zal verbaasd zijn over het ontwerp en alle decoraties van deze zuil.
Dankbaarheid voor het eindigen van de pestepidemie
Het ontwerp en de gouden decoraties zijn op zichzelf al interessant, omdat de zuil de beëindiging van de pestepidemie van 1679 herdenkt. Zoals we weten is de pest een besmettelijke ziekte en alles behalve glamoureus. Vele slachtoffers stierven binnen enkele dagen. Alleen al in Europa maakte de ziekte vele slachtoffers. Voeg daarbij de basale kennis in de voorgaande eeuwen en je begrijpt ook waarom men zo dankbaar is dat de epidemie eindigt.
Het past dan ook helemaal in het tijdsbeeld dat de keizer opdracht geeft tot het oprichten van een pestzuil, als teken van dank. De eerste editie betreft een houten zuil, maar ondertussen worden er driftig ontwerpen gemaakt. Verschillende ontwerpers geven hun bijdrage, en uiteindelijk komt men tot het huidige ontwerp.
Met deze zuil dankte men dus god voor het beëindigen van de epidemie; engelen, de heilige drie-eenheid en andere figuren die het Christelijk geloof uitbeelden. Uiteraard mag de opdrachtgever – keizer Leopold I – niet ontbreken en (vooral) de top krijgt ook een prachtig, glanzend likje goud.
Heersers, componisten en een zuil
Wenen telt meerdere standbeelden; met name van heersers uit voorbije tijden, nu en dan een componist, een obelisk en dus ook deze zuil.
Ik vermoed nog steeds dat de meeste mensen stil zullen staan bij een keizer of wellicht Strauss. Maar het eindigen van deze epidemie verdient ook een klein momentje van aandacht. De Corona crisis liet ons even merken hoe vervelend zo’n gebeurtenis kan zijn. Stel je dan eens voor hoe erg zo’n pestepidemie is en hoe erg deze kan huishouden. Dan begrijp je waar de uitdrukking ‘de pest erin hebben‘ vandaan komt. En waarom men zo dankbaar was.
Links
Pestsäule – https://en.wikipedia.org/wiki/Plague_Column,_Vienna
Voor een verhaal over ontspanning en frisse lucht in Oostenrijk: https://travelisinthedetails.com/in-hogere-sferen-een-reisverslag-van-de-pinzgauer-spaziergang/
