“Niet met je handen eten“—het is zo’n advies dat menig jong kind te horen krijgt wanneer het probeert om op deze manier te eten of om met het eten te spelen.
Ik moet aan deze kreet denken wanneer ik voor het eerst écht met mijn handen eet. Juist, dat lees je goed: voor het eerst. En dat terwijl eten met je handen in Bangladesh heel normaal is, een echte hand-eten traditie zelfs. Als jong kind zal ik ongetwijfeld met mijn handen door een gerecht heen zijn gegaan, maar als volwassene weet ik niet beter dan dat ik mijn eten met mes en vork naar binnen werk. Eten zonder bestek voelt daardoor ineens verrassend nieuw — een kleine culturele ontdekking.
Tegendraads en onhandig
En dus voelt het vreemd en tegendraads om nu wél met mijn hand mijn rijst vast te pakken, bij elkaar te schuiven en vervolgens naar mijn mond te brengen. Oh ja, het liefste meng je het ook een beetje met een saus of ander bijgerecht. Natuurlijk kan je het ook met een stuk brood mengen. Maar nog steeds gebeurt veel met de hand.
Voeg daarbij dat ik linkshandig ben, maar hier, in Bangladesh, eet men met de rechterhand. De linkerhand gebruik je voor andere zaken (zoals je toiletbezoek). Dus je begrijpt dat die zeker niet wordt gebruikt voor het eten. Kortom, het is hier een grote rechtse affaire. (Op zich wat overeenkomsten met het leven in Nederland.)
De rijst mengt zich met het gerecht van kikkererwten en kruiden. Saus glijdt tussen mijn vingers door en ik voel de vorm van de enigszins elastische rijstkorrels. Wit en geel mengen en menig kind zou trots zijn op dit vingerverf-resultaat. Zij vinden deze manier van eten gewoon grappig, volwassenen noemen het ‘een culturele ervaring‘.
Mijn arm en hand nemen waarschijnlijk de houding ‘graafmachine’ aan en het zal er ongetwijfeld kneuterig en grappig hebben uitgezien. Mijn tafelgenoten zijn echte pro’s en ik ben een uiterste beginner. Je begrijpt dat het eettempo tussen ons enorm verschilt. In het algemeen valt het mij op hoe snel de meeste mensen in de restaurants tafelen. Velen verlaten binnen een halfuur tevreden de eetgelegenheid.
Het waarom
Het idee achter deze manier van tafelen is dat je het eten beter ervaart wanneer je het voelt. De samenstelling, warmte, saus en natuurlijk de smaak. De uitleg moet even landen maar ik begrijp het wel. De volgende hap eten neem ik met bestek en eerlijk is eerlijk, dit ervaar je dan echt anders. Uiteindelijk heb je een stuk koel metaal in je mond en dat is toch een andere ervaring. Het eten met je handen leert je om in contact te zijn met je voedsel; les geleerd.
De hand die je voedt
En zo heeft elk land weer andere culturele gewoonten, net als elke reiziger. Zelf ben ik opgegroeid met de gewoonte van een eenvoudig ontbijt. En daarnaast houd ik van een koffie in de ochtend. Maar ik kan wel genieten van een luxe ontbijt, zeker wanneer het uitzicht prachtig is. (Zie het artikel over Istanboel: https://travelisinthedetails.com/een-goede-koffie-een-goed-begin/)
Ik sla het internet er even op na en het wereldwijde web vertelt mij dat verschillende landen in de Afrikaanse, Aziatische en Australische continenten dit gebruik hanteren. Ook zijn er verschillende landen waar men verschillende manieren van eten hanteert. Dus … mocht je naar een van deze landen gaan, wees je er van bewust dat dit een deel van de reiservaring kan zijn. Laat je echter niet ontmoedigen; het is een superleuke en ook lekkere ervaring. Dus, steek je handen uit de mouwen en wie weet pas je het thuis bij bepaalde gerechten ook toe.
(P.s. Nieuwsgierig naar de Bangladeshi gastronomie? hier is een web link met voorbeelden: https://www.youngpioneertours.com/best-of-bangladeshi-cuisine/)
