Het is warm in Seoul; de Zuid-Koreaanse hoofdstad laat me duidelijk weten dat ik welkom ben, zolang ik het warme weer accepteer. Dit doe ik dan ook zeker; de warmte, de bewolking en soms de stortbuien. Wanneer een regenbui ophoudt voel je de tijdelijke verkoeling. Maar die ruil je algauw weer in voor de bekende zomerse warmte.
En daarom loop ik nu even een koffiebar in om een verkoelende ijskoffie te halen. Ik geef mijn bestelling op, betaal en wacht de koffie af. Mijn blik dwaalt af naar de autoweg voor de koffiebar. Vervolgens kijk ik naar de winkels aan de overkant en zie een groep mensen voor een winkel staan. Sommigen lopen naar binnen, anderen verlaten de winkel, maar dan wel in traditioneel uitziende kleding.
Ik vraag me direct af: zou dit de hanbok zijn?
Het personeel bereidt mijn order snel en voordat ik het weet sta ik met mijn ijskoffie weer op straat. Dan vervolg ik mijn wandeling en steek de weg over. Ik ben op weg naar het Gyeongbokgung-paleiscomplex. Ik kan dus gelijk wat beter kijken naar de winkel waar men ‘verkleed’ naar buiten komt.
Hanbok huren in Seoul
Wanneer ik voor de winkel sta zie ik teksten zoals “Best Hanbok”. De boodschap is duidelijk. Hier huur je traditionele kleding en bijbehorende accessoires. Posters tonen waar je deze kleding kunt dragen; ja ja, ten paleize. De winkels geven uitleg en online is er meer dan genoeg informatie te vinden. Je kunt als bezoeker het paleis bezoeken en korting krijgen wanneer je een complete hanbok draagt. Tijdens deze wandeling had ik nog niet door dat een eenvoudige observatie zou uitgroeien tot een verhaal over de populaire hanbok in Seoul.
Hanbok: Gratis toegang
Nu zal het menig Nederlander als muziek in de oren klinken: gratis toegang. Een soort heilige graal. “Elke cent telt” blijft voor velen het motto.
Mocht je dit lezen en plannen hebben om Seoul te bezoeken, dan is het huren van een hanbok in Seoul zeker een optie die je regelmatig zult tegenkomen.
Internationale bezoekers betalen voor het paleis ongeveer 3.000 Koreaanse won per persoon, wat neerkomt op ongeveer €1,95. Draag je een hanbok, dan krijg je gratis toegang. Klinkt aantrekkelijk, totdat je ontdekt dat het huren van een hanbok vaak tussen de 20.000 en 40.000 won kost. Omgerekend ongeveer €13 tot €26.
De gratis entree is dus eerder een leuke bonus dan een financieel voordeel. Belangrijker: een hanbok huren in Seoul is nu voor iedereen weggelegd. En dus niet alleen voor locals die zo’n kostuum sowieso in hun kast hebben hangen.
Hanbok, tripod en ‘pose’!
Ik vermoed dan ook dat het de meeste bezoekers niet om de korting gaat. Het draait om de ervaring. Om het idee. Om het plaatje.En eerlijk is eerlijk: de kleurrijke outfits zien er leuk uit. Ze voegen een vrolijke noot toe aan het bezoek.
Wie rondloopt bij Gyeongbokgung merkt al snel dat de hanbok in Seoul veel meer is dan alleen traditionele kleding; het is onderdeel geworden van de complete bezoekerservaring.
Wanneer ik zelf het paleiscomplex betreed – in mijn eigen kleding, zonder hanbok – loopt een jonge dame opgewekt voor me uit. Voorbij de Geunjeongmun-poort loopt ze naar de zijkant van het Geunjeongjeon-hoofdgebouw. Vanuit het niets haalt ze een tripod tevoorschijn, klapt deze uit en installeert haar smartphone. Vervolgens zet ze de timer aan en poseert ze voor de camera. Glimlach en peace-teken inclusief.
Zo snel als alles werd opgezet, zo snel is alles ook weer verdwenen.
Om me heen zie ik meer bezoekers in hanbok. Hier en daar een stelletje dat samen poseert voor een romantische foto. Maar vooral groepen vriendinnen lijken er plezier in te hebben. In veel Aziatische landen speelt sociale media een grote rol. En juist dan wil je foto’s maken die nét iets specialer zijn dan de rest.
Daarvoor ben je op deze historische locatie aan het juiste adres.
Commodification
Toch roept het ook vragen bij me op.
In hoeverre is dit historisch verantwoord?
Wanneer werd de hanbok precies gedragen? Waren deze kleuren gebruikelijk? Werden deze stoffen gebruikt? En hoeveel lijkt dit nog op de oorspronkelijke kleding?
Wat leeswerk leert dat de hanbok al eeuwenlang deel uitmaakt van de Koreaanse cultuur. In die zin is er geen sprake van een historische vervalsing. Of alle moderne ontwerpen volledig overeenkomen met hun historische voorgangers, is een andere discussie.
Ook de materialen zullen veranderd zijn. Begrijpelijk overigens. Wie een outfit dagelijks verhuurt, wast en opnieuw gebruikt, maakt andere keuzes dan een kleermaker aan een koninklijk hof enkele eeuwen geleden. Persoonlijk hoop ik zelfs dat de moderne versies iets luchtiger zijn. Seoul in de zomer is warm genoeg.
Wat wel vaststaat, is dat hanboks daadwerkelijk werden gedragen aan het hof. Weliswaar in combinatie met specifieke haardrachten, hoofddeksels en etiquette die vandaag de dag grotendeels ontbreken. Daar valt voor mijzelf overigens ook nog genoeg over te leren. Achter deze kleding gaat een rijke geschiedenis schuil.
Idee voor Nederland?
Terwijl ik rondloop vraag ik me af of zoiets ook in Nederland zou kunnen werken.
In Volendam kunnen bezoekers zich al laten fotograferen in traditionele klederdracht. Op zichzelf is dat niets nieuws. Maar wat als je bezoekers daadwerkelijk door het dorp laat wandelen in die kleding? Of door historische binnensteden zoals Leeuwarden, Maastricht of Zierikzee?
Het is een interessante gedachte.
Toch zie ik het niet snel gebeuren. Zoals eerder genoemd hebben veel Aziatische bezoekers veel over voor een bijzonder plaatje. Het huren van traditionele kleding wordt daar vaak als een vanzelfsprekend onderdeel van de ervaring gezien.
In Europa ligt dat naar mijn gevoel anders. Natuurlijk zullen er liefhebbers zijn, maar ik vraag me af of voldoende bezoekers bereid zouden zijn om een complete historische outfit aan te trekken en daar een halve dag mee rond te lopen.
Slim bedacht
Ondanks die gedachte blijf ik het een slimme aanpak vinden.
Een historische locatie trekt bezoekers omdat zij geïnteresseerd zijn in het verleden. Waarom zou je die bezoekers dan niet actief onderdeel maken van dat verhaal?
Door traditionele kleding toe te voegen aan de ervaring ontstaat meer betrokkenheid. Bovendien levert het een eindeloze stroom foto’s, video’s en sociale media-content op. Beelden die vervolgens weer nieuwe bezoekers inspireren.
Het erfgoed wordt hierdoor niet alleen bekeken, maar ook beleefd.
In landen zoals Japan, Vietnam en China bestaan vergelijkbare concepten. Ook daar kunnen bezoekers traditionele kleding huren. Toch valt me op dat Seoul hierin nét een stap verder gaat. De hanbok wordt niet alleen gebruikt voor een fotoshoot. De kleding maakt onderdeel uit van het daadwerkelijke bezoek aan het paleis.
Dat maakt de ervaring sterker én geloofwaardiger.
Hanbok: voor de geschiedenis én de toekomst
De hanbok in Seoul doet tegenwoordig meer dan alleen herinneren aan het verleden. De traditionele kleding is uitgegroeid tot een zichtbaar onderdeel van hoe Zuid-Korea zichzelf aan de wereld presenteert.
Natuurlijk levert het mooie foto’s op. Natuurlijk delen bezoekers deze beelden met vrienden en familie. Maar juist daarin schuilt de kracht.
Iedere toerist die in hanbok door het paleis wandelt, wordt onbewust onderdeel van een groter verhaal. Een verhaal over Koreaanse geschiedenis, cultuur en identiteit. Via sociale media bereiken deze beelden vervolgens mensen over de hele wereld. Sommigen kijken er vluchtig naar, anderen worden nieuwsgierig en willen meer weten over het land waar deze tradities vandaan komen.
Daarmee is de hanbok meer dan een toeristische activiteit. Het is een vorm van soft power: zachte diplomatie. Niet door politieke boodschappen of reclamecampagnes, maar door cultuur. Zuid-Korea laat zien wie het is, waar het vandaan komt en wat het bijzonder maakt. En dat doet het op een manier die mensen vrijwillig omarmen.
Het land beheerst die aanpak inmiddels uitstekend. Denk aan de wereldwijde populariteit van K-pop, Koreaanse dramaseries en producties zoals Squid Game. Miljoenen mensen hebben hierdoor kennisgemaakt met Zuid-Korea. Voor sommigen vormt dat zelfs een aanleiding om het land te bezoeken.
De hanbok past moeiteloos in datzelfde plaatje. Het is cultureel erfgoed, maar tegelijkertijd ook een modern visitekaartje van het land.
Petje af
Hoe langer ik erover nadenk, hoe slimmer ik deze aanpak eigenlijk vind.
Het paleiscomplex trekt sowieso al veel bezoekers. Waarom zou je die bezoekers niet actief betrekken bij het verhaal van de locatie? Door de hanbok onderdeel te maken van de ervaring ontstaat er meer dan alleen een bezoek aan een historisch monument.
Bezoekers lopen niet alleen door de geschiedenis, ze dragen er letterlijk een stukje van. Tegelijkertijd maken ze foto’s, filmen ze video’s en delen ze hun ervaringen online. Daardoor ontstaat een vorm van promotie die geloofwaardiger is dan welke reclamecampagne ook.
Natuurlijk zullen lang niet alle bezoekers stilstaan bij de historische betekenis van de hanbok. De meesten willen waarschijnlijk gewoon een leuke dag beleven en mooie foto’s maken. Wanneer cultuur, erfgoed en plezier elkaar gebalanceerd weten te versterken, heeft iedereen gewonnen. Daarmee laat de hanbok in Seoul zien hoe cultureel erfgoed, toerisme en moderne marketing elkaar kunnen versterken. Een hanbok huren in Seoul: niet voor mij, maar ik zie wel dat menig toerist hier veel plezier uit haalt.
Terwijl ik om me heen kijk, zie ik tevreden bezoekers. Sommigen komen voor de geschiedenis, anderen voor het perfecte plaatje. Maar uiteindelijk verlaten ze het paleis met een herinnering aan Zuid-Korea.
En precies daarin schuilt de kracht van deze strategie.
Kortom, petje af.
Of misschien beter gezegd: Zuid-Koreaanse hoed af.
Tips:
Hanbok huren in Seoul: https://postcardsfromtheworld.com/all-you-need-to-know-about-renting-a-hanbok-in-seoul-a-comprehensive-guide-for-first-timers/
Wat elk reisblog/social media post je ook vertelt, bereid je voor, lees jezelf van tevoren goed in.: https://travelisinthedetails.com/voorpret-je-reis-voorbereiden/
