Een stortbui gaat los boven de Borobudur, en ik kan geen ander woord noemen dan stortbui. Het is de ultieme wasstraat. Maar ik ben hier in Indonesië, dus het water wat neervalt is zeker warmer dan in Nederland. Geen behoefte dus om gelijk een koffiebar in te duiken om op te drogen, en om op te warmen. Dit soort weer laat de Indonesiërs ‘koud’.
Stortbui of niet
Wat wel jammer is: ik heb voor half drie een ticket geboekt om met een gids de Borobudur tempel op te gaan. En warme regen of niet, ik zie me niet tijdens een stortbui dit monument beklimmen. Los van een verregend beeld is het natuurlijk ook riskant. Het laatste wat je wilt is uitglijden op de traptreden om vervolgens van het Nirvana niveau naar beneden te stuiteren. Menig persoon heeft de ambitie om het juist andersom te doen.
Dit refereert natuurlijk naar de verschillende terrassen, of niveaus van de tempel. En alle niveaus samen representeren de boeddhistische wereld. (https://nl-m-wikipedia-org.translate.goog/wiki/Borobudur?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=nl&_x_tr_hl=nl&_x_tr_pto=rq) Natuurlijk wil je – na een gestage klim – uiteindelijk op het hoogste niveau belanden. En daarom zie ik het dus niet zitten om – door de stortregens – een omgekeerde reis te maken.
Verbetering van de bezoekerservaring
Vooralsnog onderga ik een gehele route door een bezoekerscentrum. Het is nogal een verschil met mijn laatste bezoek aan de Borobodur. Ik meen dat dit in 2018 was (of nog eerder). Toen was het al een publiekstrekker, en ik bezocht het dan ook in de warmte, tijdens de zomer. Nu bezoek ik het in April en is het daardoor een stuk rustiger, en iets koeler. Of laat ik het zo zeggen: meer regen, minder toeristen.
Het bezoekerscentrum is nieuw voor mij. En vooral ook all stappen die een toerist moet nemen. De bezoeker wordt duidelijk uitgelegd wat men mee mag nemen naar de tempel, en wat vooral niet. (Vandaar een bewaakte garderobe.) Vervolgens krijg je een papieren polsbandje (denk aan het niveau festival) en wordt je toegangscode gescand voordat je in een toeristenvoertuig naar een volgend bezoekerscentrum wordt gereden. Meteen valt mij op hoe netjes het park wordt bijgehouden. Op verschillende plekken houden mensen de planten bij of houdt men de paden schoon. Kan ik grof vuil vinden? nee, en toch veegt men fanatiek door; schoonhouden op microniveau dus.
Slippers en merchandise
Bij het volgende bezoekerscentrum checkt men wederom de code en vraagt men naar mijn maat. Pardon? de medewerker glimlacht vriendelijk en wijst men mij op de tabel met schoenmaten. Ah, ok, nu begrijp ik het. Maar waarom? vervolgens tovert men een vrolijk stel slippers tevoorschijn. En een tasje waarin je je eigen schoenen kan opbergen. De UNESCO heeft de site aangeraden om dit te doen, om schade aan het monument zoveel mogelijk te verminderen. Nou, deze slippers moet je dus dragen, maar mag je naderhand ook houden. Kortom, prima merchandise dus.
Als laatste stap krijg je een label met een nummer, en dit geeft aan welke gids je dient te volgen. En voordat ik het weet lopen we als groep van veertien met een vrolijke, deskundige dame mee. Eerst worden basisfeiten gedeeld, om vervolgens op het juiste tijdstip de tempel te beklimmen. Ook hier wordt het polsbandje gescand om er zeker van te zijn dat jij op het juiste tijdstip de klim naar het Nirvana te beginnen.
De artistieke waarde
De Borobudur is rijk gedecoreerd; in feite leest de gehele tempel als een groot verhalenboek. En elk reliëf is je aandacht waard. Echter, die tijd heb je simpelweg niet, en de gids let er dan ook goed op dat je genoeg tijd over hebt om het hoogst mogelijke terras te betreden. Want vanaf hier kan je prachtige foto’s maken, van de tempel, van de boeddha beelden, van de omgeving, en uiteraard, van jezelf.
Een kleine opmerking hier: foto’s nemen, liefst selfies is een nationale obsessie in Indonesië. Was het een Olympische sport geweest, dan hadden de Indo’s alle medailles gescoord.
Niet toegankelijk
Over de terrassen van de tempel gesproken: het hoogste terras is voorbehouden aan boeddhisten die de Borobudur bezoeken om te bidden en om hun geloof te belijden. Helaas toeristen, de hoogste, grote stoepa zal je niet van dichtbij kunnen bekijken. Maar dat mag de culturele pret niet drukken, je kan er vele foto’s van online kunnen bekijken. De tempel heeft aan aandacht geen gebrek. Deze is ook zeer fotogeniek en door alle socials wordt deze reputatie weer gedeeld en gecontinueerd.
Wanneer je de tempel bezoekt: loop lekker rond, geniet van de reliëfs, maar geniet ook van de vergezichten; de dorpjes, bossen en vulkanen. Het laat mij realiseren hoe spiritueel men hier kan leven. En waarom dergelijke tempels ook hier werden gebouwd.
We lopen met z’n allen de trap weer af en de qr code wordt nog één keertje gescand. Het bezoek aan de tempel zit erop. We hebben nog een uur om het park rondom de tempel te bekijken, indien we willen. Ik heb genoten en vind het prima. Ik heb het Nirvana dan wel niet bereikt, maar dit bezoek heeft me zeker wel verlichting gebracht.
Mocht je dus overwegen om Java te bezoeken, overweeg een bezoek aan Yogyakarta. Het is sowieso een stad die de toerist veel culturele schatten te bieden heeft zoals het Kraton en het Prambanan tempelcomplex. Smaken verschillen, dus het kan best zijn dat jij het Prabanan tempelcomplex leuker vindt. Helemaal goed! maar de Borobudur doet qua bezoekersmanagement niet onder voor menig West Europese erfgoedsite. Een aanrader dus!
